Khi phát triển bền vững trở thành ưu tiên toàn cầu, khu công nghiệp xanh đang nổi lên như xu hướng tất yếu. Năm 2025 đánh dấu bước chuyển mình mạnh mẽ của nhiều khu công nghiệp tại Việt Nam, với tiêu chí môi trường, năng lượng và hạ tầng thông minh được đưa lên hàng đầu. Trong bài viết này, KTG Industrial điểm qua các khu công nghiệp xanh tiêu biểu, nổi bật với mô hình tích hợp công nghệ hiện đại và cam kết phát triển dài hạn.
Khu công nghiệp xanh – Xu thế tất yếu trong phát triển bền vững
Tại Hội nghị COP26, Chính phủ Việt Nam đã đưa ra cam kết mạnh mẽ đạt mức phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050 (Net Zero 2050), thể hiện bước ngoặt quan trọng trong định hướng phát triển kinh tế xanh và bền vững. Cam kết này không chỉ khẳng định tầm nhìn chiến lược quốc gia mà còn tạo ra áp lực tích cực thúc đẩy các ngành kinh tế – đặc biệt là công nghiệp sản xuất – chuyển dịch sang mô hình tăng trưởng ít phát thải.
Trong bối cảnh đó, sự phát triển của các khu công nghiệp xanh tại Việt Nam không còn là xu hướng nhất thời mà đã trở thành lựa chọn tất yếu, gắn liền với định hướng dài hạn và các cam kết khí hậu quốc gia. Khi các tiêu chuẩn ESG và yêu cầu về giảm phát thải ngày càng trở nên nghiêm ngặt, nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là các nhà đầu tư nước ngoài (FDI) – ưu tiên lựa chọn đặt nhà máy tại các khu công nghiệp có năng lực đáp ứng tiêu chí xanh, sử dụng năng lượng tái tạo và hạ tầng thân thiện với môi trường. Đây cũng chính là động lực khiến nhiều địa phương đẩy mạnh quy hoạch và đầu tư vào mô hình khu công nghiệp xanh nhằm thu hút dòng vốn chất lượng cao, hướng tới tăng trưởng bền vững.
Đọc thêm: Danh sách các khu công nghiệp Việt Nam 2025: Từ Bắc vào Nam
Khu công nghiệp xanh tại Việt Nam năm 2025
Khu công nghiệp VSIP III – Bình Dương
Là dự án khu công nghiệp xanh tiêu biểu tại Việt Nam, KCN VSIP III do Becamex IDC và Sembcorp (Singapore) hợp tác phát triển, với quy mô 1.000 ha và bắt đầu đi vào hoạt động từ năm 2024. Khu công nghiệp này được quy hoạch theo mô hình hiện đại, tích hợp trang trại năng lượng mặt trời 50 ha, hệ thống xử lý nước thải khép kín, hạ tầng giao thông thông minh và không gian xanh đa lớp, hướng tới phát triển bền vững và tiết kiệm năng lượng.
Điểm nhấn lớn nhất của VSIP III là việc Tập đoàn LEGO lựa chọn xây dựng tại đây nhà máy trung hòa carbon đầu tiên trên toàn cầu – một bước đi thể hiện rõ xu hướng FDI xanh và sự hấp dẫn của hạ tầng công nghiệp thân thiện môi trường tại Việt Nam. VSIP III không chỉ đóng vai trò là trung tâm sản xuất mới mà còn là minh chứng cho tầm nhìn công nghiệp xanh hướng tới Net Zero.
Khu công nghiệp VSIP III – Bình Dương
Khu công nghiệp sinh thái Prodezi – Long An
Được định hình như một hệ sinh thái sản xuất bền vững đầu tiên tại Đồng bằng sông Cửu Long – vùng chịu nhiều tác động của biến đổi khí hậu. Do Prodezi Group phát triển với sự định hướng và đồng hành của chính quyền tỉnh Long An, dự án có quy mô 400 ha, tổng vốn đầu tư 195 triệu USD, mang theo kỳ vọng trở thành hình mẫu phát triển công nghiệp sinh thái cho toàn khu vực.
Ngay từ đầu, khu công nghiệp này đã tích hợp loạt giải pháp xanh: Điện mặt trời, hệ thống tái chế và tuần hoàn nước, vật liệu xây dựng thân thiện môi trường, cùng các khu vực bảo tồn sinh thái nội khu. Với mục tiêu carbon trung lập, khu công nghiệp sinh thái Prodezi không chỉ giúp doanh nghiệp FDI đáp ứng các tiêu chuẩn ESG mà còn mở ra một hướng đi mới cho phát triển công nghiệp tại miền Tây: Cân bằng giữa tăng trưởng và bảo vệ tài nguyên tự nhiên.
Khu công nghiệp Prodezi Eco-IP – Long An
Khu công nghiệp WHA Industrial Zone – Nghệ An
Khác với mô hình khu công nghiệp truyền thống, WHA Industrial Zone – Nghệ An được xây dựng như một tổ hợp sản xuất – logistics – công nghệ hiện đại, nơi các giải pháp xanh và chuyển đổi số được đặt làm nền tảng ngay từ đầu. Dự án do WHA Group (Thái Lan) phát triển, sở hữu tổng quỹ đất lên tới 12.600 ha và hiện đang quản lý hơn 3 triệu m² bất động sản công nghiệp tại Việt Nam.
Với định hướng theo sát công nghệ Industry 4.0, khu công nghiệp tích hợp đồng bộ nhiều giải pháp tiên tiến như: Điện mặt trời áp mái, blockchain cho trao đổi năng lượng, xe điện logistics, xử lý nước bằng công nghệ sinh học và trung tâm quan trắc môi trường thời gian thực. WHA Nghệ An không chỉ tạo lợi thế cạnh tranh cho doanh nghiệp thuê mà còn đặt nền móng cho một hệ sinh thái công nghiệp xanh – thông minh – bền vững tại khu vực Bắc Trung Bộ.
Khu công nghiệp WHA Industrial Zone – Nghệ An
Khu công nghiệp DEEP C Hải Phòng & Nhơn Trạch
Thay vì xây dựng các khu công nghiệp theo cách truyền thống – nơi sản xuất gắn liền với tiêu hao và phát thải, hai dự án DEEP C tại Hải Phòng và Nhơn Trạch chọn một cách tiếp cận hoàn toàn khác: Xem vòng đời của một khu công nghiệp như một hệ sinh thái khép kín. Từ thiết kế, thi công cho đến vận hành, mọi yếu tố đều được tối ưu theo hướng bền vững và hiệu quả năng lượng.
Do Khu công nghiệp Việt Nam đầu tư và phát triển, cả hai dự án đều hướng đến đạt chứng nhận LEED Gold, với loạt giải pháp xanh như: tích hợp hệ thống năng lượng tái tạo, vật liệu xây dựng tái chế, giảm thiểu chất thải từ công trình, và đặc biệt là áp dụng chu trình sống (life cycle) toàn diện cho dự án. Đây không chỉ là khu công nghiệp, mà là mô hình thí điểm cho tương lai phát triển công nghiệp có trách nhiệm tại Việt Nam – nơi mỗi mét vuông đất không chỉ phục vụ sản xuất mà còn đóng góp vào mục tiêu carbon thấp và phát triển bền vững dài hạn.
Khu công nghiệp DEEP C
Khu công nghiệp Amata Long Thành
Giữa làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu và yêu cầu khắt khe về phát triển bền vững từ các nhà đầu tư quốc tế, Amata Long Thành – khu công nghiệp công nghệ cao do Amata Group (Thái Lan) phát triển, đang nổi lên như một hình mẫu cho thế hệ khu công nghiệp xanh và thông minh tại Việt Nam. Với tổng vốn đầu tư 282 triệu USD, dự án không chỉ hướng đến thu hút các ngành sản xuất giá trị cao, mà còn đặt mục tiêu kiến tạo một hệ sinh thái sản xuất hiện đại, hài hòa với môi trường và cộng đồng địa phương.
Là một trong những khu công nghiệp được chọn tham gia dự án GEIPP-Vietnam do Bộ Kế hoạch và Đầu tư phối hợp với UNIDO triển khai, Amata Long Thành tích hợp nhiều tiêu chí của mô hình eco-IP như: Quy hoạch tiết kiệm tài nguyên, sử dụng năng lượng tái tạo, kiểm soát ô nhiễm, và phát triển cộng sinh công nghiệp. Dự án cũng áp dụng tiêu chuẩn vận hành theo chu trình khép kín, ưu tiên công nghệ sạch và các giải pháp sản xuất tối ưu nhằm giảm phát thải khí nhà kính, góp phần hiện thực hóa mục tiêu Net Zero 2050 mà Việt Nam đã cam kết.
Khu công nghiệp Amata Long Thành
Những dự án liên doanh phát triển hạ tầng công nghiệp xanh
KTG Industrial VSIP Bắc Ninh II – Bắc Ninh
Trong bối cảnh các doanh nghiệp FDI ngày càng ưu tiên hạ tầng bền vững và kết nối logistics linh hoạt, KTG Industrial VSIP Bắc Ninh II nổi lên như một lựa chọn chiến lược tại miền Bắc Việt Nam. Được phát triển bởi KTG Industrial – liên doanh giữa hai tập đoàn hàng đầu là Khải Toàn và Boustead Projects, dự án không chỉ cung cấp hệ sinh thái nhà xưởng toàn diện, mà còn tiên phong áp dụng các tiêu chuẩn xanh quốc tế ngay từ giai đoạn quy hoạch.
Tọa lạc tại vị trí chiến lược, chỉ cách Sân bay Quốc tế Nội Bài 24 phút và trung tâm Hà Nội 30 phút, KTG Industrial tại VSIP Bắc Ninh II có tổng diện tích 14 ha, phát triển theo hai giai đoạn. Giai đoạn 1 đang được triển khai với 44.000 m² diện tích cho thuê, chia thành 07 nhà xưởng xây sẵn hiện đại, thân thiện môi trường và đạt chứng nhận LEED Gold – một trong những tiêu chuẩn xanh uy tín nhất toàn cầu. Dự án dự kiến hoàn thành và đón khách thuê vào cuối năm 2025.
Ngoài thiết kế bền vững, khách thuê tại đây còn hưởng lợi từ hệ thống giao thông liên vùng hoàn chỉnh, với 4 tuyến cao tốc, 3 sân bay quốc tế và 2 cảng biển nước sâu. Nhờ vậy, VSIP Bắc Ninh II không chỉ là nơi đặt nhà máy lý tưởng mà còn là mắt xích chiến lược trong chuỗi cung ứng toàn cầu, thu hút các doanh nghiệp sản xuất, logistics và công nghệ cao có định hướng phát triển xanh và dài hạn.
Khu công nghiệp KTG Industrial VSIP Bắc Ninh II
Bài viết liên quan: Danh sách các khu công nghiệp ở Bắc Ninh mới nhất 2025
Core5 Vietnam – nhiều tỉnh
Không gói gọn trong một địa phương cụ thể, Core5 Vietnam là chuỗi dự án nhà xưởng và kho vận xanh trải dài tại nhiều tỉnh công nghiệp trọng điểm, được phát triển bởi liên doanh giữa Kajima (Nhật Bản) và Indochina Capital (Việt Nam). Dự án mang theo triết lý thiết kế hiện đại của Nhật, kết hợp cùng tiêu chuẩn phát triển bền vững từ Việt Nam, tạo nên những không gian công nghiệp vừa tối ưu hiệu suất, vừa thân thiện với môi trường và con người.
Dựa theo hệ thống tiêu chuẩn LEED, Core5 áp dụng đồng bộ các giải pháp như mái nhà năng lượng mặt trời, cảnh quan xanh bản địa hóa, và hệ thống đo lường – kiểm soát năng lượng theo thời gian thực. Không chỉ giúp doanh nghiệp tối ưu chi phí vận hành, các yếu tố này còn nâng cao sức khỏe người lao động và góp phần bảo tồn đa dạng sinh học địa phương – một hướng tiếp cận toàn diện cho phát triển công nghiệp trong thời kỳ hậu carbon.
Khu công nghiệp Core5 tại Hưng Yên
Ba thách thức lớn khi chuyển đổi sang khu công nghiệp xanh
Yêu cầu về chuẩn kỹ thuật và công nghệ
Việc phát triển khu công nghiệp xanh đòi hỏi chủ đầu tư phải trang bị hệ thống kỹ thuật hiện đại ngay từ giai đoạn thiết kế hạ tầng. Các tiêu chuẩn quốc tế như LEED, EDGE hay LOTUS yêu cầu công trình phải sử dụng vật liệu bền vững, tiết kiệm năng lượng, có hệ thống thông gió và chiếu sáng tự nhiên tối ưu.
Đồng thời, cần tích hợp các công nghệ như quản lý năng lượng thông minh, tái sử dụng nước và xử lý chất thải khép kín. Đây là một thách thức không nhỏ đối với các chủ đầu tư vốn quen vận hành theo mô hình truyền thống.
Chuyển đổi từ mô hình cho thuê đơn thuần sang “hệ sinh thái công nghiệp”
Khác với mô hình chỉ “xây và cho thuê” phổ biến trước đây, các khu công nghiệp xanh phải chuyển sang cung cấp môi trường vận hành toàn diện cho doanh nghiệp. Điều này bao gồm hạ tầng kỹ thuật, giải pháp môi trường, hỗ trợ chuyển đổi số và kết nối cộng sinh giữa các nhà máy trong khu. Vai trò của chủ đầu tư lúc này không còn là bên cho thuê, mà là người kiến tạo giá trị lâu dài và nâng cao năng lực ESG cho khách thuê. Sự chuyển đổi này đòi hỏi không chỉ nguồn lực, mà còn tư duy phát triển hoàn toàn mới.
Ông Trương Khắc Nguyên Minh, Phó tổng giám đốc KCN Việt Nam cho rằng, chính sách thuế, mức độ hoàn thiện và chất lượng hạ tầng khu công nghiệp là các yếu tố tạo lợi thế để thu hút dòng vốn đầu tư nước ngoài. Tuy nhiên, để duy trì dòng vốn này một cách lâu dài và tối ưu thì các giá trị môi trường, giá trị cộng thêm cho nhà đầu tư, nhất là nhà đầu tư vừa và nhỏ (SMEs) đóng vai trò rất quan trọng.
Chi phí đầu tư cao và yêu cầu đổi mới toàn diện
Để xây dựng một khu công nghiệp xanh đúng nghĩa, chi phí đầu tư ban đầu có thể tăng lên khoảng 30% so với mô hình thông thường. Các hạng mục như điện mặt trời, IoT quản lý môi trường, hệ thống tuần hoàn nước, và vật liệu tái chế đều cần vốn lớn và công nghệ cao.
Bên cạnh đó, việc vận hành hệ thống này yêu cầu đội ngũ kỹ thuật chuyên môn và quy trình quản lý chuyên biệt, khiến nhiều nhà đầu tư e ngại. Không chỉ là bài toán tài chính, đây còn là thách thức về năng lực triển khai và cam kết dài hạn.
Lời kết
Sự xuất hiện ngày càng nhiều của các khu công nghiệp xanh trên khắp Việt Nam cho thấy xu thế phát triển bền vững đã và đang trở thành chuẩn mực mới trong lĩnh vực công nghiệp. Những dự án tiêu biểu như VSIP III, DEEP C, Amata Long Thành…không chỉ tạo dựng lợi thế cạnh tranh cho nhà đầu tư, mà còn góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Trong bối cảnh toàn cầu hướng đến tăng trưởng xanh, các khu công nghiệp xanh tại Việt Nam chính là nền tảng quan trọng để thu hút dòng vốn chất lượng cao và phát triển kinh tế bền vững.
