Việc ứng dụng IoT, AI và Big Data đang tạo nền tảng cho mô hình nhà máy xanh thông minh tại Việt Nam – một hướng phát triển chủ đạo của ngành sản xuất hiện nay.
Nhờ lực lượng kỹ sư công nghệ thông tin dồi dào cùng khả năng thích ứng nhanh với đổi mới kỹ thuật, Việt Nam thuận lợi để mở rộng loại hình nhà máy này.
Trong bài viết sau, KTG Industrial sẽ điểm qua các dự án và định hướng xây dựng nhà máy xanh, thông minh tại Việt Nam.
Các doanh nghiệp Việt Nam tiên phong ứng dụng Smart Factory
Vinamilk (Mega Factory)
Nhà máy sữa Vinamilk
Vinamilk thúc đẩy mô hình Mega Factory như một phần trong chiến lược tự động hóa và nâng cấp hệ thống sản xuất, với các nhà máy đưa vào vận hành từ đầu thập niên 2010 tại nhiều tỉnh thành, tiêu biểu là cụm nhà máy sữa ở Bình Dương [1].
Mô hình này sử dụng dây chuyền tự động, hệ thống quản trị tích hợp và nền tảng giám sát dữ liệu thời gian thực để chuẩn hóa quy trình và tối ưu năng suất, đồng thời ứng dụng phần mềm thông minh để phân tích dữ liệu và hỗ trợ ra quyết định nhanh.
Song song với hiện đại hóa sản xuất, doanh nghiệp cũng đặt trọng tâm vào mục tiêu giảm phát thải.
Theo ông Lê Hoàng Minh – Giám đốc điều hành kiêm Trưởng dự án Net Zero, Vinamilk đã thiết lập lộ trình hướng tới Net Zero vào năm 2050, gồm mốc giảm 15% khí thải vào 2027 và 55% vào 2035.
Đến nay, ba đơn vị đầu tiên đạt chứng nhận trung hòa carbon theo PAS 2060:2014 gồm Nhà máy sữa Nghệ An, Trang trại bò sữa Nghệ An và Nhà máy nước giải khát Việt Nam.
Doanh nghiệp đang tiếp tục đẩy mạnh kiểm kê khí nhà kính, dùng năng lượng xanh, cải tiến quy trình và tích hợp phần mềm giám sát năng lượng trong toàn bộ hệ thống 13 nhà máy đạt chuẩn quốc tế, nhằm giảm thất thoát và tăng hiệu quả vận hành.
VinFast (Vingroup)
VinFast là một trong những đơn vị đi đầu tại Việt Nam trong việc phát triển mô hình nhà máy thông minh quy mô lớn, đặt tại Khu kinh tế Đình Vũ – Cát Hải (Hải Phòng) và đi vào hoạt động từ năm 2019.
Hệ thống sản xuất tại đây được vận hành dựa trên IoT, robot tự hành và nền tảng phân tích dữ liệu, giúp kiểm soát từng công đoạn theo thời gian thực và duy trì mức độ minh bạch cao trong toàn bộ dây chuyền [2].
Song song với yếu tố thông minh, VinFast cũng thúc đẩy định hướng xanh hóa nhà máy, thông qua việc mở rộng sử dụng năng lượng sạch, tăng tự động hóa để giảm lỗi và hạn chế tiêu hao nguyên vật liệu.
Trong lĩnh vực xe điện, doanh nghiệp ưu tiên các tiêu chuẩn vận hành sạch và tối ưu hóa năng lượng nhằm giảm phát thải gián tiếp trong quá trình sản xuất.
THACO
Nhà máy Thaco
Vào ngày 28/8/2025, Tập đoàn THACO tổ chức thành công Lễ khởi công Khu công nghiệp Cơ khí – Ô tô Chu Lai Trường Hải mở rộng.
Tại Chu Lai, THACO đã phát triển các nhà máy thông minh nhiều năm trước, với phân xưởng ứng dụng robot, hệ thống điều khiển tập trung và nền tảng quản trị sản xuất tích hợp, giúp tự động hóa các khâu từ dập, hàn, sơn đến lắp ráp và giám sát quy trình theo thời gian thực.
Về công nghệ, THACO Industries triển khai mô hình smart factory công nghiệp 4.0, tích hợp SCADA, MES và ERP để giám sát thiết bị, điều phối quy trình sản xuất và tối ưu quản trị nguồn lực, chi phí, nhân lực và chuỗi cung ứng. Sự kết nối đồng bộ giữa các hệ thống giúp nâng cao khả năng truy xuất dữ liệu, dự báo bảo trì và ra quyết định nhanh chóng.
Yếu tố nhà máy xanh được thể hiện qua các giải pháp tiết kiệm năng lượng, sử dụng thiết bị hiệu suất cao và quản lý vận hành dựa trên dữ liệu để giảm thất thoát.
THACO cũng hướng tới tích hợp AI, IoT, kho thông minh và robot cộng tác, tối ưu năng lượng và quy trình, hướng tới sản xuất vừa thông minh vừa bền vững [3].
POSTEF (VNPT)
POSTEF, thành viên của VNPT, là doanh nghiệp tiên phong trong tự động hóa lĩnh vực thiết bị điện – viễn thông. Nhà máy sợi quang tại Bắc Ninh được khởi công năm 2017 và chính thức khánh thành vào tháng 8/2019 [4].
Nhà máy sợi quang của POSTEF được đánh giá là tự động hóa, trang bị thiết bị hiện đại, đồng thời xây dựng theo tiêu chuẩn phòng sạch quốc tế cấp độ 6. Đây là bước đi quan trọng hướng tới mô hình nhà máy thông minh trong chiến lược chuyển đổi số của VNPT.
Về yếu tố xanh, POSTEF chú trọng tối ưu năng lượng, cải tiến công nghệ và quản lý vận hành để giảm thất thoát, đồng thời hướng tới sản xuất các thiết bị bền vững, giảm lãng phí toàn vòng đời sản phẩm, kết hợp với tự động hóa nhằm nâng cao hiệu quả và thân thiện môi trường [5].
Các công ty nước ngoài dẫn đầu công cuộc xây dựng smart factory tại Việt Nam
Nhóm Doanh nghiệp Mỹ & Châu Âu
Coca-Cola
Nhà máy Coca-Cola tại Long An
Coca‑Cola Việt Nam đang phát triển theo hướng nhà máy xanh và bền vững. Nhà máy mới tại tỉnh Tây Ninh, với tổng vốn đầu tư 136 triệu USD, đã được công nhận là công trình xanh đạt chuẩn LEED Gold vào 2025 [6].
Bên cạnh đó, công ty chú trọng quản lý nước và tiết kiệm tài nguyên, cam kết cân bằng lượng nước sử dụng và trả về cộng đồng, cùng các giải pháp xử lý nước thải trước khi xả thải. Những nỗ lực này phản ánh định hướng vận hành bền vững, thân thiện môi trường của Coca‑Cola tại Việt Nam [7].
GE (General Electric)
Vào năm 2010, GE vận hành các cơ sở sản xuất và trung tâm kỹ thuật tại Hải Phòng, tập trung vào tua-bin gió và thiết bị công nghiệp.
Nhà máy được xây dựng theo mô hình công nghệ cao, hiện đại, áp dụng các giải pháp kỹ thuật số và quy trình sản xuất tinh gọn nhằm nâng cao độ chính xác, chất lượng và hiệu suất [8].
Về yếu tố xanh, GE Hải Phòng nổi bật với sản phẩm năng lượng sạch, góp phần phát triển nguồn điện gió tại Việt Nam. Nhà máy đồng thời áp dụng các phương pháp sản xuất tinh gọn, tối ưu hiệu quả vận hành và nâng cao tính bền vững của sản phẩm.
BOSCH
BOSCH tại Đồng Nai là một trong những nhà máy tiên phong áp dụng công nghệ 4.0 tại Việt Nam.
Từ năm 2019, dây chuyền tự động, hệ thống đo lường theo thời gian thực, phân tích dữ liệu và giải pháp bảo trì dự đoán đã được triển khai, giúp nâng cao hiệu quả vận hành và chất lượng sản phẩm [9].
Đồng thời, nhà máy tích cực sử dụng năng lượng tái tạo từ các hệ thống điện mặt trời lắp trên mái (rooftop) và tối ưu hóa quy trình sản xuất để giảm tiêu thụ năng lượng trên từng đơn vị sản phẩm [10].
Những nỗ lực này góp phần nâng cao tính bền vững và thân thiện môi trường trong hoạt động sản xuất của BOSCH tại Việt Nam.
Nhà máy BOSCH Long Thành
ABB
ABB không chỉ cung cấp giải pháp tự động hóa và robot, mà còn tích cực phát triển các giải pháp năng lượng và hệ thống điện thông minh nhằm hướng tới vận hành bền vững, tiết kiệm năng lượng.
Ví dụ, vào 2025, ABB tại Việt Nam đã ra mắt các giải pháp quản lý năng lượng như hệ thống giám sát và điều khiển điện năng, giúp cải thiện hiệu suất sử dụng điện và giảm thất thoát năng lượng [11].
Ngoài ra, ABB từng công bố trung tâm sản xuất “giải pháp phân phối điện bền vững” đạt chuẩn công trình xanh, với mục tiêu hỗ trợ phân phối năng lượng hiệu quả hơn và giảm tác động môi trường, thể hiện rõ nỗ lực của doanh nghiệp trong hướng đi “xanh + công nghệ cao” [12].
SIEMENS
Siemens tại Việt Nam đang thúc đẩy chuyển đổi số và xây dựng nhà máy thông minh cho các doanh nghiệp trong nước.
Theo tin năm 2024, Siemens và Vietnam National Innovation Center (NIC) ký MoU hợp tác về “smart factory”, trong đó Siemens cung cấp phần mềm thiết kế và mô phỏng để hỗ trợ doanh nghiệp Việt phát triển các nhà máy thông minh.
Đồng thời, giải pháp Smart Infrastructure của Siemens bao gồm quản lý năng lượng, tự động hóa và chuyển đổi số, giúp các nhà máy tối ưu sử dụng năng lượng, giảm tiêu hao tài nguyên và nâng cao hiệu quả vận hành, hướng tới mục tiêu phát triển xanh và bền vững [13].
Henkel
Henkel Việt Nam vận hành nhà máy sản xuất tại Biên Hòa – Đồng Nai theo nền tảng công nghệ 4.0, hướng tới mô hình nhà máy thông minh.
Doanh nghiệp cũng đặt phát triển bền vững là một trong các giá trị cốt lõi, cam kết đổi mới công nghệ, cải tiến sản xuất, giảm sử dụng tài nguyên và bảo vệ môi trường.
Theo chiến lược toàn cầu vào năm 2020, Henkel đặt mục tiêu giảm phát thải, tiết kiệm năng lượng, cải thiện hiệu quả sử dụng tài nguyên và hướng đến trung hòa carbon [14].
Nhóm Doanh nghiệp Hàn Quốc
Samsung Electronics
Một góc công ty Samsung tại Việt Nam
Samsung tại Việt Nam không trực tiếp công bố toàn bộ nhà máy của mình là “smart factory”, nhưng thực tế họ đang hỗ trợ phát triển mô hình này cho nhiều doanh nghiệp khác trong nước.
Theo thông báo năm 2025, Samsung phối hợp với Bộ Công Thương Việt Nam khởi xướng “Dự án phát triển nhà máy thông minh” nhằm tư vấn, hỗ trợ các doanh nghiệp Việt số hóa, tự động hóa và tối ưu hóa vận hành [15].
Những doanh nghiệp được hỗ trợ đã bước đầu triển khai hệ thống IoT, thu thập và phân tích dữ liệu thời gian thực, tự động hóa nhiều khâu, giúp nâng cao hiệu suất và giảm lỗi. [16]
LG Electronics
LG Electronics tại Việt Nam áp dụng các giải pháp quản lý năng lượng và công nghệ tiết kiệm tài nguyên để giảm phát thải và nâng cao hiệu quả vận hành, đồng thời sử dụng nguyên liệu thân thiện môi trường và tăng tỷ lệ tái chế trong sản xuất.
Cùng với đó, LG Innotek nhận khoản vay liên kết bền vững từ IFC để mở rộng sản xuất theo tiêu chuẩn ESG, giúp thúc đẩy các hoạt động xanh [17].
KTG Industrial – Nhà máy xanh tại Việt Nam
KTG Industrial là một trong những nhà phát triển bất động sản công nghiệp áp dụng các tiêu chuẩn nhà máy xanh thông minh, phù hợp với xu hướng đang lan rộng tại Việt Nam.
Các dự án của đơn vị này được thiết kế tích hợp giải pháp tiết kiệm năng lượng, thân thiện môi trường và hạ tầng hỗ trợ doanh nghiệp trong quá trình số hóa sản xuất.
Nhiều dự án mới hướng đến các chứng chỉ quốc tế như LEED Gold, xây dựng hệ sinh thái nhà xưởng hiện đại, bền vững.
Nhờ danh mục nhà xưởng lớn và dịch vụ quản lý vận hành chuyên nghiệp, KTG Industrial đồng hành cùng doanh nghiệp trong việc chuyển đổi sang mô hình sản xuất hiệu quả và tối ưu nguồn lực.
Dự án KTG Industrial VSIP Bắc Ninh II giai đoạn 1
Lời kết
Nhà máy xanh thông minh đang trở thành nền tảng quan trọng cho ngành sản xuất tại Việt Nam. Từ doanh nghiệp nội địa đến các tập đoàn quốc tế, xu hướng tự động hóa, số hóa và cải thiện hiệu quả năng lượng ngày càng rõ nét.
Với sự xuất hiện của các mô hình tiên phong và hệ sinh thái công nghiệp hiện đại, Việt Nam được đánh giá có tiềm năng mở rộng mạnh mẽ trong giai đoạn tới.
Tài liệu tham khảo
[1] Hoang Hao (2013). Vinamilk rushes to complete the two largest milk processing factories in Asia in Binh Duong. Báo và Phát thanh, Truyền hình Nghệ An. https://baonghean.vn/en/vinamilk-gap-rut-hoan-thanh-2-nha-may-che-bien-sua-lon-nhat-chau-a-tai-binh-duong-10007930.html
[2] Vinfast (2019). Nhà máy ô tô VinFast khánh thành vào tháng 6/2019. https://vinfastauto.com/vn_vi/nha-may-o-to-vinfast-khanh-thanh-vao-thang-62019
[3] THACO INDUSTRIES (2025). THACO INDUSTRIES đẩy mạnh chuyển đổi số, đón đầu công nghiệp 4.0. https://thacoindustries.com/thaco-industries-day-manh-chuyen-doi-so-don-dau-cong-nghiep-4-0/
[4] VNPT (2019). VNPT khánh thành Nhà máy sản xuất sợi quang đầu tiên khu vực Đông Nam Á. https://vnpt.vn/gioi-thieu/tin-tuc/vnpt-khanh-thanh-nha-may-san-xuat-soi-quang-dau-tien-khu-vuc-dong-nam-a.html
[5] POSTEF (2019). VNPT khánh thành Nhà máy sản xuất sợi quang đầu tiên khu vực Đông Nam Á. https://postef.com.vn/2019/08/18/vnpt-khanh-thanh-nha-may-san-xuat-soi-quang-dau-tien-khu-vuc-dong-nam-a/
[6] Coca-Cola (2025). COCA-COLA KHÁNH THÀNH NHÀ MÁY 136 TRIỆU USD TẠI TÂY NINH: KHẲNG ĐỊNH CAM KẾT ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN TẠI VIỆT NAM. https://www.coca-cola.com/vn/vi/media-center/coca-cola-khanh-thanh-nha-may-136-trieu-usd-tai-tay-ninh
[7] Coca-Cola. Phát triển bền vững. https://www.coca-cola.com/vn/vi/sustainability/phat-trien-ben-vung
[8] GE (2010). Supporting Global Growth in Power Generation, GE Inaugurates New Wind Generator Manufacturing Facility in Vietnam. https://www.ge.com/news/press-releases/supporting-global-growth-power-generation-ge-inaugurates-new-wind-generator-0
[9] Hương Giang (2019). BOSCH Việt Nam sẽ đưa công nghệ 4.0 vào Đồng Nai. Báo Đồng Nai. https://baodongnai.com.vn/phongvan/201910/ong-mallikarjuna-guru-tong-giam-doc-cong-ty-tnhh-bosch-viet-nam-bosch-viet-nam-se-dua-cong-nghe-40-vao-dong-nai-2969430/
[10] BOSCH. Nhà máy BOSCH Việt Nam khánh thành Hệ thống điện Năng lượng mặt trời nhằm cung cấp năng lượng xanh cho quá trình sản xuất. https://www.bosch.com.vn/news-and-stories/bosch-vietnam-plant-unveils-rooftop-solar-system-for-sustainable-energy-production/
[11] Tuấn Vũ (2025). Giải pháp thông minh của ABB tại Ngày Đổi mới công nghệ điện 2025. Báo VnExpress. https://vnexpress.net/giai-phap-thong-minh-cua-abb-tai-ngay-doi-moi-cong-nghe-dien-2025-4923011.html
[12] ABB (2022). Trung tâm sản xuất giải pháp phân phối điện bền vững – Kỳ vọng thúc đẩy phát triển kinh tế tại khu vực Châu Á – Thái Bình Dương. https://new.abb.com/news/detail/93833/trung-tam-san-xuat-giai-phap-phan-phoi-dien-ben-vung-ky-vong-thuc-day-phat-trien-kinh-te-tai-khu-vuc-chau-a-thai-binh-duong
[13] Siemens. Cơ sở hạ tầng Thông minh. https://www.siemens.com/vn/vi/company/about/businesses/smart-infrastructure.html
[14] Tin tức Thông tấn xã Việt Nam (2020). Henkel đặt ra các mục tiêu mới trong các lĩnh vực đóng gói, bao bì bền vững và bảo vệ môi trường. https://baotintuc.vn/tin-tuc/henkel-dat-ra-cac-muc-tieu-moi-trong-cac-linh-vuc-dong-goi-bao-bi-ben-vung-va-bao-ve-moi-truong-20200315135512186.htm
[15] Samsung Newsroom Việt Nam (2025). Samsung Việt Nam tổng kết Dự án Hỗ trợ phát triển nhà máy thông minh năm 2025 tại khu vực miền Bắc. https://news.samsung.com/vn/samsung-viet-nam-tong-ket-du-an-ho-tro-phat-trien-nha-may-thong-minh-nam-2025-tai-khu-vuc-mien-bac
[16] Tuấn Phạm Châu (2025). Bộ Công Thương và Samsung tổng kết Dự án Nhà máy thông minh 2025. Sở Công thương tỉnh Đồng Nai. https://sct.dongnai.gov.vn/vi/news/Chi-dao-dieu-hanh/bo-cong-thuong-va-samsung-tong-ket-du-an-nha-may-thong-minh-2025-51192.html
[17] LG Newsroom (2025). LG’s Latest Sustainability Report Highlights Progress Toward 2030 Environmental Goals. https://www.lgnewsroom.com/2025/07/lgs-latest-sustainability-report-highlights-progress-toward-2030-environmental-goals/
