Kỷ nguyên của việc thu hút FDI bằng mọi giá đã dần khép lại, nhường chỗ cho một giai đoạn mới: Chọn lọc để kiến tạo giá trị bền vững.
Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu ưu tiên công nghệ cao và bảo vệ môi trường, Việt Nam đang chuyển mình mạnh mẽ từ tư duy ‘thu hút’ sang ‘hợp tác đầu tư’ song phương. Vậy đâu là chìa khóa để hiện thực hóa chiến lược này?
Hãy cùng KTG Industrial phân tích vai trò cốt lõi của hạ tầng công nghiệp trong việc nâng tầm vị thế và hiệu quả hợp tác đầu tư tại Việt Nam.
Tái định vị FDI – Từ “thu hút” sang “hợp tác đầu tư”
FDI đang được nhìn nhận lại, không chỉ là nguồn vốn bên ngoài mà còn là đối tác đồng hành trong quá trình phát triển dài hạn.
Điều này đồng nghĩa Việt Nam ưu tiên những dự án có khả năng tạo giá trị bền vững, thúc đẩy công nghệ và hỗ trợ doanh nghiệp trong nước nâng cao năng lực.
FDI trở thành đối tác đồng hành thay vì chỉ là nguồn vốn
Sự thay đổi này thể hiện qua ba xu hướng chính.
(1) Ưu tiên R&D, Chip, AI, tức là ưu tiên các hoạt động nghiên cứu và phát triển, sản xuất chip bán dẫn và ứng dụng trí tuệ nhân tạo để nâng cao trình độ công nghệ.
(2) Yêu cầu kết nối chuỗi cung ứng nội địa, nghĩa là doanh nghiệp FDI cần hợp tác với nhà cung cấp trong nước, từ đó tạo hiệu ứng lan tỏa và phát triển hệ sinh thái sản xuất.
(3) Cân bằng giữa FDI và nội lực quốc gia, nhằm đảm bảo thu hút đầu tư song song với việc tăng cường năng lực nội tại và tính tự chủ của nền kinh tế.
3 Trụ cột cải cách để nâng cao sức hấp dẫn của môi trường đầu tư
Thể chế & Thủ tục
Một trong những cải cách quan trọng là chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, giúp rút ngắn thời gian phê duyệt ban đầu nhưng vẫn đảm bảo giám sát trong quá trình vận hành.
Đồng thời, cơ chế “Luồng xanh” theo Luật Đầu tư 2025 được áp dụng cho các dự án công nghệ cao, tạo điều kiện để nhà đầu tư triển khai nhanh và giảm rào cản thủ tục.
Hạ tầng
Bên cạnh hệ thống giao thông như đường cao tốc và cảng biển, môi trường đầu tư hiện nay cần thêm “Hạ tầng xanh”, bao gồm năng lượng tái tạo và giải pháp tiết kiệm năng lượng, nhằm đáp ứng tiêu chuẩn phát triển bền vững.
Ngoài ra, “Hạ tầng mềm” như hệ thống tài chính, dịch vụ hỗ trợ và khả năng tiếp cận vốn cũng đóng vai trò quan trọng trong việc giúp doanh nghiệp vận hành hiệu quả.
Nhân lực
Việt Nam đang chuyển hướng từ đào tạo lao động phổ thông sang đào tạo kỹ sư và nhân lực kỹ thuật có trình độ cao.
Điều này giúp doanh nghiệp không chỉ vận hành dây chuyền sản xuất mà còn có khả năng làm chủ công nghệ, tham gia sâu hơn vào các lĩnh vực có giá trị gia tăng cao như sản xuất chip, tự động hóa và trí tuệ nhân tạo.
Việt Nam nâng cao nhân lực kỹ thuật để làm chủ công nghệ
Bài toán “mất kết nối” và lời giải cho doanh nghiệp Việt
Dù dòng vốn FDI ngày càng mở rộng, nhiều doanh nghiệp Việt vẫn gặp khó khăn khi tham gia chuỗi cung ứng do tồn tại những rào cản về năng lực và mức độ sẵn sàng.
Cụ thể gồm ba vấn đề chính:
- Tiêu chuẩn: Doanh nghiệp nội thiếu các chứng chỉ quốc tế về chất lượng, môi trường và quản trị, vì vậy khó đáp ứng yêu cầu từ các tập đoàn FDI và trở thành đối tác lâu dài.
- Chi phí: Giá thành sản xuất trong nước chưa đủ cạnh tranh do quy mô hạn chế và công nghệ chưa tối ưu, từ đó làm giảm lợi thế khi so sánh với các nhà cung cấp quốc tế.
- Sự sẵn sàng: Nhiều doanh nghiệp vẫn duy trì mô hình gia công nhỏ lẻ và chưa mạnh dạn đầu tư bài bản vào công nghiệp hỗ trợ, nên khó đáp ứng các đơn hàng lớn và yêu cầu ổn định dài hạn.
Khu công nghiệp (KCN) thế hệ mới: Không gian của sự cộng hưởng
Khu công nghiệp đang chuyển từ nơi tập trung sản xuất sang hệ sinh thái tích hợp, tạo điều kiện để doanh nghiệp kết nối và phát triển cùng nhau.
Nhờ đó, hiệu quả hợp tác được nâng cao, thúc đẩy hình thành chuỗi giá trị bền vững giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp nội địa.
Đồng thời, mô hình KCN sinh thái và KCN thông minh (Smart IP) được đẩy mạnh thông qua hạ tầng xanh, giải pháp tiết kiệm năng lượng và hệ thống quản lý số.
Vì vậy, doanh nghiệp vừa tối ưu chi phí vừa đáp ứng các tiêu chuẩn môi trường và công nghệ.
Ngoài ra, quy hoạch theo cụm liên kết ngành (Clusters) cũng giúp doanh nghiệp thuận tiện hợp tác, hỗ trợ doanh nghiệp nội tham gia chuỗi cung ứng và phát triển lâu dài.
KTG Industrial – Giải pháp bất động sản xanh cho doanh nghiệp FDI
Hạ tầng công nghiệp ngày càng trở thành yếu tố quan trọng quyết định hiệu quả và khả năng phát triển dài hạn của doanh nghiệp FDI.
Nhà xưởng được thiết kế theo tiêu chuẩn xanh giúp doanh nghiệp tối ưu vận hành, đáp ứng yêu cầu môi trường và nâng cao khả năng tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu.
KTG Industrial cung cấp giải pháp nhà xưởng xây sẵn tích hợp vật liệu cách nhiệt, thông gió tự nhiên và hệ thống điện mặt trời áp mái giúp doanh nghiệp giảm chi phí năng lượng, chủ động nguồn điện và đáp ứng các tiêu chí ESG từ đối tác toàn cầu.
Ngoài ra, các dự án của KTG Industrial cũng được quy hoạch đồng bộ, tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp kết nối đối tác, ổn định sản xuất và phát triển lâu dài tại Việt Nam.
KTG Industrial mang đến nhà xưởng xanh tối ưu năng lượng cho doanh nghiệp FDI
Lời kết
Việc chuyển mình từ “thu hút” sang “hợp tác đầu tư” là bước đi tất yếu để Việt Nam kiến tạo giá trị bền vững.
Bằng cách ưu tiên công nghệ cao, hạ tầng xanh và sự kết nối chặt chẽ với nội lực quốc gia, chúng ta đang mở ra một chương mới nơi doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp Việt cùng đồng hành, chia sẻ lợi ích và phát triển trường tồn trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Tài liệu tham khảo
Nguyên Thảo (2026). Định hình chiến lược FDI, chọn ‘chất’ thay vì ‘lượng’. Chuyên trang kinh tế Việt Nam – Báo Công Thương.
https://kinhte.congthuong.vn/dinh-hinh-chien-luoc-fdi-chon-chat-thay-vi-luong-440042.html
